To LED or not to LED? That is the question.

Με την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί πλέον στον χώρο της φωτογραφίας και του video, η αλήθεια είναι πως για τους περισσότερους η σύγκλιση μεταξύ των ιδιοτήτων του φωτογράφου και του κινηματογραφιστή είναι ήδη γεγονός. Μπορεί όχι για όλους, μπορεί όχι ακόμη. Όμως αναμφίβολα από την ώρα που η τεχνολογία το επιτρέπει, τα πράγματα βρίσκονται σε αυτόν τον δρόμο. Εδώ όμως διαφαίνεται ένα δίλημμα σε σχέση με τα φωτιστικά που είναι προτιμότερο να χρησιμοποιούμε.

Ένα μικρό flashback: Η πρώτη φορά που χρησιμοποίησα studio flash ήταν μια αποκάλυψη. Η αντίληψη μου για το τι σήμαινε φωτιστικά το φλας – βασισμένη έως τότε στα μικρά speedlight – άλλαξε αμέσως. Μέχρι και σήμερα, στο στούντιο αλλά και on location, θεωρώ τα φλας την ποιοτικότερη φωτιστική πηγή για έναν φωτογράφο. Η δε πρόοδος που σημειώθηκε τα τελευταία χρόνια στα αυτοκέφαλα στούντιο φλας μπαταρίας (μαζί με την αντίστοιχη σμίκρυνση στις φλασογεννήτριες για όσους όπως εγώ τις προτιμούν) μείωσε ακόμη περισσότερο τις περιπτώσεις που χρειάζεται να καταφύγει κανείς σε speedlight.

Και ενώ όλα αυτά είναι σίγουρα καλά νέα ίσως να είναι ήδη πια ώρα να αξιολογήσουμε περισσότερο μια άλλη επιλογή, τα LED φώτα. Η τεχνολογία αυτή έχει κάνει άλματα τα τελευταία χρόνια και αποτελεί πλέον μια πολύ σοβαρή πρόταση (και) για τους φωτογράφους. Εξηγούμαι:

Για τους κινηματογραφιστές τα φλας δεν αποτελούν επιλογή, αλλά μάλλον “πρόβλημα” που πρέπει να αντιμετωπίσουν όταν δουλεύουν, το συνηθέστερο σε events πλάι σε φωτογράφους. Άρα αν κανείς θέλει να μπει στον χώρο του βίντεο ή και απλώς να διευκολύνει την συνεργασία του με κινηματογραφιστές, τα φώτα συνεχούς ροής είναι μια ενδιαφέρουσα επιλογή, με τα LED να είναι μάλλον η πιο σύγχρονη και πιο εύκολη στη χρήση τεχνολογία. Θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει πως και τα “θερμά” tungsten φωτιστικά κάνουν την ίδια δουλειά και μάλλον σε χαμηλότερες τιμές όμως τα LED έχουν ορισμένα πολύ βασικά πλεονεκτήματα.

  • Είναι πολύ πιο εύκολα στην διαχείριση γιατί δεν ζεσταίνονται και δεν τραβάνε σημαντικά φορτία, οπότε μπορούν εύκολα να μπουν σε απλές οικιακές πρίζες ή να τροφοδοτηθούν από μπαταρίες. Επίσης ντιμάρονται χωρίς εξωτερικές διατάξεις.
  • Πολλά φωτιστικά έχουν δυνατότητα bi-color ή και RGBWW κάνοντας έτσι εύκολη την αναπαραγωγή κάθε χρώματος χωρίς την ανάγκη για gels.
  • Είναι εύκολο να συνδεθούν με DMX (όπως και σε wifi / bluetooth) και άρα να τα χειριστούμε από κονσόλα, υπολογιστή ή εφαρμογές από το κινητό μας.
  • Συχνά διαθέτουν μοντούρα Bowens ή άλλη αντίστοιχη με αποτέλεσμα να μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε σε αυτά modifiers που ίσως έχουμε ήδη από τα στούντιο φλας μας.
  • Τέλος, ειδικά σε εργασίες όπως το product ή food photography δεν είναι αμελητέα διευκόλυνση το γεγονός πως μπορουύμε συνεχώς να βλέπουμε και να αξιολογούμε τον φωτισμό (σίγουρα καλύτερα από ότι με τους “πιλότους” των φλας), ειδικά αν δεν έχουμε μεγάλη εμπειρία.

Αυτό όμως δεν σημαίνει πως δεν υπάρχουν και μειονεκτήματα.

  • Κατά κανόνα τα LED είναι αρκετά ακριβά σε σχέση με την φωτεινότητα τους αν και εταιρείες όπως η Aputure και η Godox έχουν φέρει το κόστος πολύ ποιοτικών φωτιστικών σωμάτων σε προσιτά επίπεδα.
  • Τα πολύ φθηνά φωτιστικά συνήθως δεν είναι και τόσο καλής ποιότητας, τόσο σε σχέση με τις επιδόσεις τους στην χρωματική πιστότητα (δείκτες CRI – TLCI) όσο και σε σχέση με την αίσθηση και την ανθεκτικότητα της κατασκευής τους.
  • Δεν υπάρχουν εν γένει “αναλώσιμα” που μπορούμε να προμηθευτούμε για να παρατείνουμε την διάρκεια ζωής του προϊόντος. Όταν ένα φως LED εξαντλήσει τις ώρες λειτουργίας που δίνει ο κατασκευαστής πιθανότατα θα πεταχτεί, ενώ σε ένα “θερμό” ή ένα φλας απλά θα αλλαχτεί η λάμπα ή κάποιο ηλεκτρολογικό εξάρτημα.
  • Δεν μας επιτρέπουν – όπως και όλα τα φώτα συνεχούς ροής βέβαια – να δουλεύουμε με ένα φωτισμό εν πολλοίς “αόρατο” και ανεπηρέαστο από το φως του περιβάλλοντος. Έτσι π.χ. δεν μπορώ να δουλεύω έναν noir φωτισμό στο στούντιο με τα βοηθητικά φώτα ανοιχτά όπως μπορώ με τα φλας μου. Από την άλλη βέβαια είναι πιο εύκολο να δουλέψουμε με πολύ ανοιχτά διαφράγματα, κάτι όχι πάντα εφικτό με στούντιο φλας καθώς στα πιο πολλά δεν μπορεί να ρυθμιστεί τόσο χαμηλά η ένταση, ειδικά αν μιλάμε για κεφαλές από 500w/s και πάνω. Επίσης δεν μπορούμε να “παγώσουμε” την κίνηση όσο γρήγορο κλείστρο και αν χρησιμοποιήσουμε, το φλας έχει το πλεονέκτημα κι εδώ.

Για το τέλος ας συγκρίνουμε την απόδοση των LED και των στούντιο φλας με ένα απλό simulation στο set.a.light 3D. Φωτίσαμε ένα ποτραίτο με ένα μόνο φως, από την ίδια θέση και με ίδιο modifier, την πρώτη φορά με ένα Aputure LS C300mk II και την δεύτερη με ένα 500w/s αυτοκέφαλο φλας. Με το LED σε full power είχαμε διάγραφμα f/5.6, κάτι που ήταν εφικτό με το φλας μας όταν θέσαμε την ένταση του στο 5.5 (σε κλίμακα από 3 έως 10), οπότε είναι σαφές το πλεονέκτημα του φλας από την άποψη της απόδοσης. Από την άλλη, με το LED θα μπορούσαμε να κατεβάσουμε την ταχύτητα του κλείστρου και να πάρουμε πιο φωτεινή εικόνα (τουλάχιστον μέχρι τα όρια του χεριού ή του stabilizer της κάμερας μας).

LED light (300w)
Flash head (500w/s)

Όλα τα παραπάνω δεν σημαίνουν πως είναι ώρα να αποχωριστούμε τα φλας μας. Προσωπικά, παραμένουν η πρώτη μου επιλογή όταν θέλω να φωτογραφίσω στο στούντιο ή on location με ένα ή δύο φώτα. Για κάποιον που ξεκινά σήμερα όμως ή για όποιον θέλει πια να μπει και στον χώρο του βίντεο τα LED είναι κάτι που αξίζει να λάβει σοβαρά υπόψη του.

These are exciting times τεχνολογικά μιλώντας και στον τομέα του φωτισμού τα επόμενα χρόνια θα δούμε πολλές καινοτομίες ακόμη.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: